Vì sao một làn sóng chạy ngược dòng Tiền Đường?
钱塘江上的浪，为什么朝上游跑？
江水通常朝海边流，钱塘江上却会出现一道向上游推进的潮头。
Nước sông thường chảy về biển, nhưng trên sông Tiền Đường có lúc xuất hiện một mặt sóng triều tiến lên thượng nguồn.
如果只看浪前进的方向，好像整条江突然换了主意。
Chỉ nhìn hướng sóng tiến, ta có thể tưởng cả con sông đột nhiên đổi ý.
这种现象叫涌潮，它和海潮进入河口的方式有关。
Hiện tượng này gọi là sóng triều dâng, liên quan đến cách triều biển đi vào cửa sông.
许多受潮汐影响的河流，水流换方向是慢慢发生的。
Ở nhiều sông chịu ảnh hưởng thủy triều, dòng nước đổi hướng từ từ.
向下游的水流先减慢，经过一段流动很弱的时间，再转成向上的涨潮水流。
Dòng xuôi hạ lưu chậm lại trước, qua một khoảng chảy rất yếu, rồi chuyển thành dòng triều lên hướng ngược sông.
涌潮出现时，变化却集中在一个比较明显的波前，也就是向前移动的水面前沿。
Khi có sóng triều dâng, biến đổi lại tập trung ở một mặt sóng khá rõ, tức mép nước đang di chuyển về trước.
要形成这样的潮头，河口的形状和潮水的涨落幅度都很重要。
Để hình thành mặt triều như vậy, hình dạng cửa sông và biên độ lên xuống của thủy triều đều quan trọng.
比较平浅、向内收窄的河口，加上较大的潮差，才可能提供合适的条件。
Cửa sông khá phẳng, nông và hẹp dần vào trong, kết hợp chênh lệch triều lớn, mới có thể tạo điều kiện phù hợp.
潮差指高潮和低潮之间的水位差，不是每一道浪本身的高度。
Biên độ triều là chênh lệch mực nước giữa triều cao và thấp, không phải chiều cao của từng con sóng.
所以，有涨潮的河流很多，能形成清楚涌潮的却只是一部分。
Bởi vậy nhiều sông có triều lên, nhưng chỉ một phần hình thành sóng triều dâng rõ rệt.
潮头向内陆前进时，经过区域后面的水流可以转为朝上游流。
Khi mặt triều tiến vào đất liền, dòng nước phía sau nó ở đoạn đã đi qua có thể chuyển sang hướng thượng nguồn.
这不是整条河永久倒流，而是涨潮过程中，一段水流被迅速改变。
Đây không phải cả con sông chảy ngược vĩnh viễn, mà là một đoạn dòng chảy thay đổi nhanh trong quá trình triều lên.
钱塘江的特别景象，让本来常常缓慢的水位与水流变化，变成了可以看见向前跑的潮头。
Cảnh đặc biệt ở Tiền Đường khiến sự đổi mực nước và dòng chảy vốn thường diễn ra chậm trở thành một mặt triều có thể thấy đang tiến đi.
