Vì sao núi giữa sa mạc lại có hóa thạch sinh vật biển?
沙漠里的山，怎么会有海里的化石？
美国瓜达卢佩山的周围是沙漠，山中的一些石头却有海里的化石。
Vùng quanh dãy Guadalupe ở Mỹ là sa mạc, nhưng một số đá trong núi lại có hóa thạch sinh vật biển.
这些化石，是古老生物留下、保存在石头里的痕迹。
Những hóa thạch này là dấu tích sinh vật cổ để lại, được lưu giữ trong đá.
海里的东西，怎么会出现在山上呢？
Vì sao dấu tích từ biển lại xuất hiện trên núi?
很久以前，这里有一片海，海里有一个叫卡皮坦的礁。
Rất lâu trước đây, nơi này có một vùng biển với một rạn gọi là Capitan.
礁是水下的一大片岩石。
Rạn là một khối đá lớn ở dưới nước.
这里的一些海里生物留下了硬的部分，它们慢慢堆积、连在一起，形成礁中的岩石。
Phần cứng mà một số sinh vật biển ở đây để lại dần tích tụ, gắn kết với nhau và hình thành đá trong rạn.
后来，泥和其他物质不断落到海底。
Về sau, bùn và những vật chất khác liên tục lắng xuống đáy biển.
一层又一层的物质，渐渐把礁盖住了。
Hết lớp vật chất này đến lớp khác dần phủ kín rạn.
再后来，地面下的岩石发生移动。
Sau đó nữa, các khối đá dưới mặt đất dịch chuyển.
在很长的时间里，含有古礁的那一大块岩石被慢慢抬高了。
Trong một thời gian rất dài, khối đá lớn chứa rạn cổ dần được nâng lên.
被抬高的是岩石，不是一整片海水。
Thứ được nâng lên là đá, chứ không phải cả một vùng nước biển.
风和雨又慢慢带走了上面较软的物质。
Gió và mưa lại dần cuốn đi những vật chất mềm hơn ở phía trên.
下面较硬的礁石，就露出来了。
Đá rạn cứng hơn ở bên dưới vì thế lộ ra.
今天，我们看到的山，保留着这片古礁的一部分。
Ngày nay, dãy núi mà chúng ta nhìn thấy vẫn giữ lại một phần rạn cổ ấy.
石头里的化石，也留下了古老海洋的线索。
Những hóa thạch trong đá cũng lưu lại manh mối về biển cổ.
所以，要读懂这里的山，只看今天的沙漠还不够。
Vì vậy, muốn hiểu dãy núi ở đây thì chỉ nhìn sa mạc ngày nay là chưa đủ.
我们还要想到石头曾经在哪里，以及它后来怎样被盖住、抬高和露出来。
Chúng ta còn cần nghĩ xem đá từng nằm ở đâu, rồi về sau được phủ kín, nâng lên và làm lộ ra như thế nào.
